عصر مربیان ۷۰ ساله/ تداوم نسل کهنهکار در خط مقدم فوتبال
با وجود عبور از مرز ۷۰ سالگی، نسل تازهای از مربیان کهنهکار دوباره در فوتبال جهان نقشآفرینی میکند.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، «روی هاجسون» در ۷۸ سالگی به کار بازگشت! اما چه کسانی از میان مربیان سالخورده همچنان در این حرفه فعال هستند؟
روی هاجسون سالخورده در سال ۲۰۲۱ کریستال پالاس را ترک کرد و گفت که قطعاً کارش به پایان رسیده است: «نمیخواهم مثل فرانک سیناترا باشم که مدام برود و برگردد.» اما وقتی دوباره مسئولیتی پیش میآید و بازنشستگی چندان لذتبخش نیست، چه کار دیگری میتوان کرد؟
داستان هاجسون را با جزئیات بیشتری مرور میکنیم و دیگر مربیان فعال و باسابقه بالای ۷۰ سال را نیز به یاد میآوریم. این فهرست میتوانست طولانیتر باشد، اما دیک ادووکات ۷۸ ساله به دلیل مشکلات خانوادگی جام جهانی با کوراسائو را از دست خواهد داد و کارلوس کیروش ۷۳ ساله نیز اخیراً تیم ملی عمان را ترک کرده است.
روی هاجسون، ۷۸ ساله، بریستول سیتی در سال ۲۰۲۲ قرار بود به واتفورد بپیوندد. در سال ۲۰۲۳ دوباره به پالاس بازگشت و در فوریه ۲۰۲۴ اخراج شد. وقتی هاجسون از اخراج قریبالوقوع خود آگاه شد، حتی در تمرینات احساس ناخوشی کرد. شاید تصور شود این پایان ماجرا باشد، اما نه! از این مربی کارکشته خواسته شد اوضاع بریستول سیتی را سر و سامان دهد. اینکه او در ۷۸ سالگی چنین انتقالی را پذیرفت، قابل تحسین است.
هاجسون پیش از این در سال ۱۹۸۲ هدایت سیتی را بر عهده داشت و حتی تصور آن دوران هم دشوار است. با این حال، تنها چهار ماه در آن سمت دوام آورد؛ باشگاه که در دسته سوم بود از بدهی رنج میبرد و هاجسون نتوانست از سقوط جلوگیری کند. اکنون اما فرصتی برای ترمیم برخی زخمهای بسیار قدیمی فراهم شده است.
بریستول سیتی در زمستان چندین بازیکن کلیدی را کنار گذاشت و سپس با بحرانی از مصدومان خط دفاعی روبرو شد. آنها در پنج بازی آخر خود در چمپیونشیپ تنها یک امتیاز گرفتند و به رتبه شانزدهم سقوط کردند. با وجود فاصله ۱۲ امتیازی با منطقه سقوط، مدیریت باشگاه تصمیم گرفت شرایط را تغییر دهد و نیازمند یک متخصص بحران بود؛ یکی از بهترینها.
میرچا لوچسکو، ۸۰ ساله، تیم ملی رومانی در ۲۶ مارس، لوچسکو با ۸۰ سال و ۷ ماه سن به مسنترین مربی تیم ملی در تاریخ تبدیل شد و رومانی را به پلیآف جام جهانی ۲۰۲۶ در ترکیه رساند. هرچند این رکورد برای او شیرینی چندانی نداشت: رومانی با شکست یک بر صفر حذف شد و از حضور در تورنمنت اصلی بازماند. با این وجود، این مربی باتجربه افتخارات فراوانی در کارنامه دارد.
مانند هاجسون، این دومین دوره مربیگری لوچسکو در این تیم است؛ او از ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۶ نیز هدایت رومانی را بر عهده داشت. طبیعتاً هیچ یک از بازیکنان فعلی در آن دوران به دنیا نیامده بودند. باتجربهترینشان، نیکوسور بانکو تنها ۳۳ سال دارد.
تحت هدایت او، رومانی هر ۶ بازی مرحله گروهی لیگ ملتهای ۲۰۲۴ را مقابل کوزوو، لیتوانی و قبرس پیروز شد و بدین ترتیب راهی پلیآف شد. با این حال، در مرحله مقدماتی جام جهانی، رومانی به اتریش و بوسنی و هرزگوین باخت و در نهایت معجزهای رخ نداد. این تیم هفتمین جام جهانی پیاپی خود را از دست میدهد. اگر رومانی با لوچسکو به جام جهانی بعدی برسد، اتفاق بزرگی خواهد بود، اما قرارداد او در ماه ژوئیه پایان مییابد.
مانوئل پلگرینی، ۷۲ ساله، بتیس در ۲۲ مارس، پلگرینی به نقطه عطف مهمی رسید؛ بتیس سیصدمین بازی خود را تحت هدایت او انجام داد. این مربی بزرگ از تابستان ۲۰۲۰ هدایت باشگاه را بر عهده دارد. قهرمانی در کوپا دلری ۲۲-۲۰۲۲ (اولین جام پس از ۱۷ سال!)، رسیدن به فینال لیگ کنفرانس ۲۵-۲۰۲۴ و نمایشهای چشمنواز تیم، همگی ثمره کار اوست.
در دوران حضور پلگرینی، بتیس هیچگاه در لالیگا پایینتر از رتبه هفتم قرار نگرفته و اکنون در رتبه پنجم است. این موضوع در مقایسه با همسایهاش، سویا که سالهای اخیر با بحران و سقوط دستوپنجه نرم میکند، بسیار چشمگیرتر است. ثبات در کارنامه پلگرینی نشانهای آشکار از کیفیت اوست.
قرارداد او تا پایان فصل آینده معتبر است. پلگرینی با ۱۴۲ پیروزی، مدتهاست رکورددار تاریخ باشگاه شده و از رکورد ۱۱۶ برد لورنزو سرا فِرِر پیشی گرفته است. هر دو همسن هستند، اما سِرا فِرِر از سال ۲۰۰۸ مربیگری نکرده، در حالی که پلگرینی به نظر میرسد همیشه در اوج بوده و همچنان ادامه میدهد.
گرنوت روهر، ۷۲ ساله، تیم ملی بنین شاید روهر ناشناختهترین نام اروپایی در این فهرست باشد؛ مگر آنکه فوتبال آفریقا را دنبال کنید. او سالها با تیمهای مختلف قاره آفریقا کار کرده است: گابن، نیجر، بورکینافاسو و نیجریه. از فوریه ۲۰۲۳ نیز هدایت بنین را بر عهده دارد و توانسته با این تیم به مرحله یکهشتم نهایی جام ملتهای گذشته راه یابد.
گرنو بیش از هر چیز به خاطر دوران بازیاش در بوردو شناخته میشود؛ تیمی که در دهه ۱۹۸۰ سه بار قهرمان لیگ فرانسه و دو بار قهرمان جام حذفی شد. او همچنین همراه با بایرن دو عنوان قهرمانی بوندسلیگا و یک قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا را در کارنامه دارد، اما در آن تیم فرصت چندانی برای بازی پیدا نکرد. روهر در جایگاه مربی، ژیروندنها را به فینال جام یوفای ۱۹۹۵/۱۹۹۶ رساند؛ جایی که آنها در مقابل مونیخ شکست خوردند. یک تناقض جالب.
سوابق مربیگری او شامل هدایت نیس، نانت، آژاکسیو و یانگ بویز نیز میشود. او از سال ۱۹۹۰ در نقش سرمربی فعالیت دارد و ظاهراً هنوز پایان کارش فرا نرسیده است. به هرحال، در آفریقا کشورهایی هستند که گاهی به مربیانی باتجربه نیاز پیدا میکنند و او تجربهای استثنایی دارد.
ژرژ ژسوس، ۷۱ ساله، النصر تا سال ۲۰۱۸، تمام دوران حرفهای ژسوس چه در دوران بازی و چه در دوران مربیگری در پرتغال سپری شد. سپس دورهای از سفرهای بینالمللی آغاز شد: دو مقطع حضور در الهلال عربستان، هدایت فلامینگو، بازگشت به بنفیکا، کار در فنرباغچه و در نهایت پیوستن به النصر. در برابر همکاری با کریستیانو رونالدو چگونه میتوان مقاومت کرد؟ به ویژه اگر پرتغالی باشید.
دوره مربیگری ژسوس در برزیل از نظر کسب جام بسیار درخشان بود: یک قهرمانی کوپا لیبرتادورس، یک قهرمانی لیگ و یک سوپرجام برزیل. با این وجود، او هیچگاه فرصت حضور در باشگاههای طراز اول اروپا را پیدا نکرد؛ شاید هاله ناکامیاشکه نتیجه دو شکست در فینال لیگ اروپا با بنفیکا در ابتدای دهه ۲۰۱۰ بود، مانع این اتفاق شد.
با این حال، باشگاههای بزرگ خارج از اروپا برای او ارزش فراوانی قائل هستند. این موضوع اکنون نیز دیده میشود: النصر ژسوس تنها با سه امتیاز اختلاف از الهلال سیمونه اینزاگی صدرنشین رقابتهاست. رونالدو شخصاً بر دعوت از هموطنش تأکید داشت و اکنون در مسیر کسب نخستین عنوان قهرمانی خود در عربستان قرار دارد.
بروس آرِنا، ۷۴ ساله، سنخوزه ارثکوئیکس این مربی آمریکایی فعالیت حرفهای قابل توجه خود را در کشورش آغاز کرد و از سال ۱۹۷۸ در این عرصه حضور داشته است. او در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ با دیسی یونایتد، همزمان با آغاز لیگ و در نیمه اول دهه ۲۰۱۰ با لسآنجلس گلکسی، MLS را تحت سلطه خود درآورد. همچنین به تیم ملی آمریکا پیوست و در دو دوره، سه جام مهم قارهای از جمله جام کونکاکاف را کسب کرد.
شایسته است که یکی از چهرههای مهم تاریخ فوتبال آمریکای شمالی همچنان فعال باشد. آرِنا از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ همزمان سرمربی و مدیر ورزشی نیوانگلند روولوشن بود و در سال ۲۰۲۱ با این تیم قهرمانی فصل عادی را کسب کرد. از سال ۲۰۲۵، او در سنخوزه ارثکوئیکس هر دو سمت را همزمان بر عهده دارد.
بروس نتوانست فوراً باشگاه را به عظمت گذشته بازگرداند؛ رتبه بیستم در کنفرانس شرق قطعاً پاسخ مطلوبی نیست. هنوز برای نتیجهگیری درباره فصل جدید خیلی زود است؛ تنها پنج بازی گذشته است. با این حال، سنخوزه اکنون در میان چهار تیم برتر جدول ردهبندی کلی دو کنفرانس قرار دارد. نشانههای پیشرفت دیده میشود.
مارسلو بیلسا، ۷۰ ساله، تیم ملی اروگوئه بیلسا با لحنی فلسفی گفته است: «بله، من متخصص شکستها هستم، اما بگذارید بگویم: افرادی موفق را میشناسم که از زندگی خود ناراضیاند و برعکس، بازندههایی که شاد زندگی میکنند.» به نظر میرسد خودش را در دسته دوم قرار میدهد.
در ماه می ۲۰۲۳، مارسلو هدایت تیم ملی اروگوئه را که نیاز به تغییر داشت بر عهده گرفت و به راحتی این تیم را به جام جهانی ۲۰۲۶ رساند. بنابراین، «پروفسور» قطعاً در تابستان امسال تأثیر خود را نشان خواهد داد. اروگوئه بیلسا در کوپا آمریکا ۲۰۲۴ نیز درخشید و در مرحله یکچهارم نهایی برزیل را ۴ بر ۲ شکست داد اما سپس هاله همیشگی مربیگری بیلسا اثر گذاشت: کلمبیا با اختلافی اندک در نیمهنهایی پیروز شد. دستکم توانستند مدال برنز را از کانادا بگیرند.
وحید خلیل هودزیچ، ۷۳ ساله، نانت مراکش در جام جهانی ۲۰۲۲ با هدایت ولید الرکراکی درخشید، اما خلیل هودزیچ بود که آنها را به آنجا رساند. او نخستین مربی تاریخ است که چهار تیم ملی متفاوت را به جام جهانی رسانده، چون پیش از مراکش، با ژاپن، الجزایر و ساحلعاج نیز این کار را انجام داده بود. پس از آن، وحید تقریباً چهار سال در مرخصی بود تا اینکه باشگاهی که مهمترین دوران بازیگریاش را در آن گذرانده بود، دوباره سراغش آمد.
خلیل هودزیچ پیشتر در فصل ۲۰۱۹–۲۰۱۸ هدایت نانت را بر عهده داشت و تیم را در رده دوازدهم نگه داشت. اکنون باشگاه به رتبه هفدهم سقوط کرده و تنها پنج امتیاز با منطقه سقوط فاصله دارد. البته یک بازی کمتر دارد و هنوز شانس بقا وجود دارد. تنها مسئله، نیاز فوری به تقویت است، زیرا قناریها در ۹ بازی اخیر خود هشت شکست داشتهاند. با حضور دوباره خلیل هودزیچ آنها شکست تلخی مقابل استراسبورگ تجربه کردند؛ تا دقیقه ۷۷ با نتیجه ۲ بر یک پیش بودند اما در نهایت ۳ بر ۲ باختند.
ناگفته نماند که رده سنی بالای ۷۰ سال به زودی با حضور چهرههای دیگر بزرگتر خواهد شد. کارلو آنچلوتی اکنون ۶۶ سال دارد، مائوریتزیو ساری و لوچانو اسپالتی هر دو ۶۷ ساله هستند و جان پیرو گاسپرینی ۶۸ سال دارد.
Manchester City produced the standout result of the day, beating Chelsea 0-3 Manchester City at Stamford Bridge. City scored three times in a 17-minute spell and cut Arsenal’s lead at the top to six points with a game in hand. Pep Guardiola praised Nico O’Reilly after the win and said the title race would be over if City fail to beat Arsenal in their next league game. Chelsea manager Liam Rosenior said his side must improve their resilience in difficult moments and focus on their next league match against Manchester United to stay in contention for a Champions League place.
At the bottom, Tottenham’s problems deepened in a 1-0 defeat at Sunderland in Roberto De Zerbi’s first game in charge. Nordi Mukiele scored the only goal, leaving Spurs in the Premier League relegation zone. Sunderland moved up to 10th place, and manager Regis Le Bris said his side can secure a top-half finish. Tottenham captain Cristian Romero left the pitch in tears after a clash with teammate Antonin Kinsky, with the match halted for eight minutes.
Crystal Palace also came from behind to beat Newcastle United 2-1 at Selhurst Park. Jean-Philippe Mateta came off the bench to score twice, including a 94th-minute penalty, as Palace turned the game around after Newcastle had led through William Osula. The result left Newcastle 14th.
In Serie A, Inter won 4-3 at Como after coming back from 2-0 down. Marcus Thuram and Denzel Dumfries both scored twice as Inter moved nine points clear. Cristian Chivu said his team suffered but showed maturity, while Thuram said his recent goal for France gave him a confidence boost. Napoli drew 1-1 at Parma, with Scott McTominay equalizing after Gabriel Strefezza scored inside 33 seconds.
| Pos | Team | Played | GD | Points |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Arsenal | 32 | 38 | 70 |
| 2 | Manchester City | 31 | 35 | 64 |
| 3 | Manchester United | 31 | 13 | 55 |
| 4 | Aston Villa | 32 | 5 | 55 |
| 5 | Liverpool | 32 | 10 | 52 |
| 6 | Chelsea | 32 | 12 | 48 |
| 7 | Brentford | 32 | 4 | 47 |
| 8 | Everton | 32 | 2 | 47 |
| 9 | Brighton | 32 | 6 | 46 |
| 10 | Sunderland | 32 | -3 | 46 |
| 11 | Bournemouth | 32 | -1 | 45 |
| 12 | Fulham | 32 | -3 | 44 |
| 13 | Crystal Palace | 31 | -1 | 42 |
| 14 | Newcastle | 32 | -2 | 42 |
| 15 | Leeds | 31 | -11 | 33 |
| 16 | Nottingham Forest | 32 | -12 | 33 |
| 17 | West Ham | 32 | -17 | 32 |
| 18 | Tottenham | 32 | -11 | 30 |
| 19 | Burnley | 32 | -30 | 20 |
| 20 | Wolves | 32 | -34 | 17 |
| Player | Goals |
|---|---|
| E. Haaland (Manchester City) | 22 |
| Thiago (Brentford) | 21 |
| João Pedro (Chelsea) | 14 |
| D. Welbeck (Brighton) | 12 |
| V. Gyökeres (Arsenal) | 12 |
| H. Ekitike (Liverpool) | 11 |
| A. Semenyo (Bournemouth) | 10 |
| D. Calvert-Lewin (Leeds) | 10 |
| E. Kroupi (Bournemouth) | 10 |
| H. Wilson (Fulham) | 10 |
| B. Mbeumo (Manchester United) | 9 |
| B. Šeško (Manchester United) | 9 |
| Bruno Guimarães (Newcastle) | 9 |
| C. Palmer (Chelsea) | 9 |
| M. Gibbs-White (Nottingham Forest) | 9 |
| O. Watkins (Aston Villa) | 9 |
| R. Jiménez (Fulham) | 9 |
| Richarlison (Tottenham) | 9 |




